Ana sayfa Din Gök Tanrı İnancı İle İlgili Bilinmeyenler

Gök Tanrı İnancı İle İlgili Bilinmeyenler

72
0

Gök Tanrı inancına Tengricilik denir. Türklerin, keşif öncesi Kuzey Amerikalıların ve Sibiryadaki yerel halkların eski inancıdır. İslamla olan benzerliğin Türklerin islamiyete geçişini kolaylaştırmıştır.

Bu inanca göre Gök’ün yüce ruhu Tengri’ydi. Kişiler kendilerini gök ata Tengri, toprak ana Ötüken ve insanları koruyan atalarının ruhları arasında güven içinde hissedip onlara ve diğer doğa ruhlarına dua ederlerdi. Büyük dağların, ağaçların ve kimi göllerin güçlü ruhları barındırdıklarına inanarak dualarını kimileyin bu cisimlere yöneltirlerse de bu cisimler tanrı kabul edilmezdi. Sadece onun yeryüzündeki varlığının bir göstergesiydi. Göğün ve yeraltının “yedi” katı olduğuna, her katta çeşitli ruhların varolduğuna inanılırdı. Türkler doğaya, ruhlara saygılı davranıp belli kurallara uyarak dünyalarını dengede tutmaları ile kişisel güçlerinin doruğuna varıp dışarıya yansıdığına inanırlardı. Eğer bu denge, kötü ruhların saldırısı veya bir felaketten dolayı bozulursa bir kamın yardımı ya da Tengri’ye verilen bir adak ile yeniden düzene sokulması gerektiğine inanılırdı.

1: Gök Tanrı İnancında Cennet ve Cehennem

Bu inanca göre ruh (tin) ölümsüzdür. Ölenlerin iyilerinin uçmak‘a (cennet kavramının karşılığı) gideceğine inanılırken, kötülerin tamu‘ya (cehennem kavramının karşılığı) yedi kat yerin dibine gideceği dile getirilmiş ve tabiata saygılı olunduğu ve töreye uyulduğu sürece Tanrı’nın kendilerinden razı olacağına inanılmıştır.

2: Gidenin Arkasından Su Dökme Adeti Tengricilikten Gelir

3: Yedi ve Üç Sayıları Tengricilikte de Önemlidir

Yerin yedi kat altına girmek gibi deyimler de bu dinin etkisinin toplumda kısmen devam ettiğini gösterir.

4: Tengricilikte 3 Dünya Vardır

Üç-Dünya kozmolojisi
Çoğu eski inançlardaki gibi Tengricilikte de gerçek âlemin yanında bir “gök âlemi, ” bir de “yeraltı âlemi” vardır. Bu âlemlerin arasındaki tek bağlantı, dünyanın merkezinde duran “Dünyalar Ağacı”dır.

Gök âlemi ve yeraltı âleminin yedişer katları vardır (bazen yeraltı dokuz, gök de 17 kat olarak geçmektedir). Şamanlar bu âlemlere yolculuk yapmak için birçok girişler tanırlar. Bu âlemlerin katlarında, aynı yeryüzündeki insanlar gibi bir hayat sürdüren varlıklar vardır. Onların da kendi saygı gösterdikleri ruhları ve şamanları vardır. Kimileyin bu varlıklar yeryüzünü ziyaret ederler ama insanlara görünmezler. Sadece ateşin garip bir cızırtısında ya da bir tilkinin havlamasında kendilerini belli ederler ve şamana görünürler.

Yeraltı âlemi (“Yerlik”)
Yeraltı âleminin yeryüzü ile çok benzerlikleri varsa da yeraltı halkının insanlarda olduğuna inanıldığı gibi üç yerine sadece iki ruhu vardır. Onlarda vücut ısısını üreten ve nefes alınmasını sağlayan “ami ruhu” eksiktir. Bu yüzden çok beyaz tenlilerdir ve kanları çok koyu renklidir. Yeraltı âleminin güneşi ve ayı çok daha az ışık verir. Yeraltında da ormanlar, ırmaklar ve yerleşim yerleri vardır.

Yeraltı âleminin efendisi Erlik Han’dır (Moğolca: Erleg Han). Erlik, Tengri’nin bir oğludur. Yeraltında yeniden doğmayı bekleyen ruhları da Erlik Han kontrol eder. Eğer hasta bir insanın “süne ruhu” daha ölmeden yeraltı âlemine kayarsa bir şaman, Erlik Han ile pazarlık yaparak onu tekrar geri getirebilir. Eğer bunu başaramazsa hasta ölür.[3]

Gök âlemi
Gök âleminin de yeraltı âlemi gibi yeryüzü ile benzerlikleri varsa da bu âlemde insanların ruhları bulunmaz. Bu âlem, yeryüzünden çok daha aydınlıktır. Kimi rivayetlere göre yedi tane güneşi vardır. Yeryüzündeki şamanlar bu âlemi ziyaret edebilirler. Burada sağlıklı, hiç dokunulmamış bir doğa vardır ve buranın yerlileri atalarının geleneklerinden hiçbir zaman sapmamışlardır. Bu âlem Tengri’nin diğer bir oğlu olan Ülgen’in himayesi altındadır.

Kimi günlerde Gök âleminin kapısı aralanır ve ışığı bulutların arasından parlar. Bu anlar, şaman dualarının en tesirli olduğu anlardır. Bir şaman, kendisini gök âlemine götüren hayalî yolculuğunu bir kuşun, geyiğin ya da atın sırtına binerek ya da bu hayvanların şekline girerek gerçekleştirir.

5: Tengricilikte İnsanın 3 Ruhu Vardır

6: Tengricilikte Dağlar, Göller ve Nehirler Kutsaldır

Bu inanca göre her nesnenin bir ruhu var. Doğadaki her nesneye saygı göstermek ve onlara zarar vermek ölüm cezası ile sonuçlanabilir. İnsan doğadaki en önemsiz ve acil varlık olarak görülür. Tanrı’nın yarattıklarına zarar vermek ona hakaretten farksız olarak görülür.

7: Ağaca Çaput Bağlamak ve Dilek Tutmak Bu Dinden Kalmadır

Bu inanca göre bağlanan bezlerin plastik olması çevreye kirletmesinden ötürü uygun bulunmamaktadır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here